بنکەی زانیاری / لێرەوە دەست پێ بکە

چۆن نیمچات بەراورد دەکات

نیمچات لە بەرامبەر سێزدە نێردراوی تردا پێوانە کرد، لەسەر ئەو شتانەی کە لە ڕاستیدا جیاوازی لە نێوانیاندا هەیە. لەو شوێنانەی کە ڕکابەرێک باشترە، ئەم لاپەڕەیە وا دەڵێت — بەراوردێک کە نووسەرەکەی لە هەموو ڕیزێکدا بردنەوەی هەیە، بەراوردکردن نییە.

ئەم لاپەڕەیە بە ئامێری وەرگێڕدراوە بۆ ئاسانکاری. ئەسڵی ئینگلیزی ئەو وەشانەیە کە کاری پێدەکرێت.

بە چاوێک

کۆدکردن گرەوەکانی خشتەیە لەم لاپەڕەیەدا: نزیکەی هەموو شتێک لێرەدا بە شێوازی پێشوەختە دەیکات، و... نیمچات لە زۆربەی زیاتر دەڕوات — هیچ ژمارەیەکی تەلەفۆن، هیچ ئەکاونتێک و دیاری پێچراو ئەو پەیامانەی کە ئەو ڕێلەیانەی هەڵیاندەگرن نە دەتوانن بیخوێننەوە و نە دەتوانن بیگەڕێننەوە. لە کوێ مەیدانەکە لە ڕاستیدا دابەشبوونەکانە چی ڕوودەدات کاتێک ژێرخانی ئۆتۆمبێلەکە نامێنێت. نزیکەی هەموو نامەبەرێکی ناسراوی کۆدکراو بەبێ ئینتەرنێت بە مردوویی دەوستێت، چونکە ئاسایشەکەی مۆدێل گریمانە دەکات کە سێرڤەرێک کە دەتوانێت پێی بگات. ئەو مشتێکەی کە بەبێ یەکێک بەردەوام کاردەکەن هەیانە لە مێژوودا پارەی بۆ دراوە بە کەمبوونەوەی زۆر لە تایبەتمەندییەکان.

پلاندانان بۆ مەیدانەکە لە بەرامبەر ئەو دوو پرسیارەدا — چەندە نێردراوێک بەدەست دەهێنیت، و ئایا ئەوە لە دابەزینی تۆڕەکە ڕزگاری دەبێت — گۆشەیەک نزیکە لە بەتاڵی بەجێدەهێڵێت:

ئەوە تەواوی یاریگاکە و باقی ئەم لاپەڕەیە بەڵگەیە بۆی. نیمچات نییە تایبەتترین نامەبەر کە تا ئێستا دروستکراوە — SimpleX ئیدیعایەکی بەهێزتری هەیە بۆ ئەوە، سپی ژاوەژاو کریپتۆگرافی گروپی باشتری هەیە، سیگناڵیش ساڵانێک وردبینی هەیە کە نیمچات نایکات. زە... ئیدیعا تەسکترە: تاکە یەکێکە لەوانە کە ئەو بارە پاک دەکاتەوە و هێشتا کاردەکات کاتێک... تۆڕەکە نەماوە.

ناسنامەکە نیوەکەی تری خۆیەتی. پێشوەختەی Nymchat nym یەکە کە کاتێک ئەپەکە دەکەیتەوە و فڕێ دەدرێت کاتێک تەواو بوویت، لەگەڵ دۆخی جنۆکە سوڕاندنی کلیلەکان و ناوی بلوتوز پێکەوە و ئەو نامانەی کە خۆیان لە پشتەوە دەسڕنەوە تۆ... زۆربەی ئەم لیستە یەک ئەکاونتت پێدەدات کە لە نێوان ژوورەکان و نێوان ژوورەکاندا بەدوایتدا دەگەڕێت ساڵانێک. نیمچات ڕێگەت پێدەدات لەناو قەرەباڵغیدا شتێک بڵێیت بەبێ ئەوەی بەدوای تۆدا بگەڕێت بۆ ماڵەوە.

نێردراوان لەم بەراوردکردنەدا

سێزدە ڕکابەر، هەڵبژێردراون چونکە هەریەکەیان بەڕاستی باشن لە شتێکدا کە نیمچات دەبێت بیکات وەڵام بۆ... بە تەنیا جەماوەرییەت پێوەر نەبوو — ئەگەر وا بووایە، ئەم لیستە پێوەرەکە دەبوو سێ ئەپ درێژە و زۆر کەمتر سوودی هەیە.

ئەو ئەپەی لەم لیستەدا نزیکترینە لە Nymchat بریتییە لە... Bitchat، و لە نێوانیاندا نزیک نییە پلەی دووەم. ئەو دووانە تۆڕی بلوتوز هاوبەشن، کەناڵەکانی جیۆهاشیان هاوبەشە، ئەوانیش... لە ئاستی پرۆتۆکۆڵدا پردێکیان لەسەرە — بەکارهێنەرێکی Bitchat و بەکارهێنەرێکی Nymchat لە هەمان کاتدا geohash لە یەک ژووردان، نامەی یەکتر دەخوێننەوە، هیچ کام لە ئەپەکان هیچ ناکەن تایبەت. هیچ شتێکی تر لێرەدا ئەو پەیوەندییەی لەگەڵ نیمچات نییە. نێردراوانی نۆستر — XChat, Vector, Armada, White Noise — تۆڕەکە و پەیامی تایبەت هاوبەش بکە فۆرمات، کە وایان لێدەکات نزیکترین بەراورد بن بۆ DM و zap کۆدکراوەکان، بەڵام هیچیان تۆڕ و هیچیان ژووری لەسەر بنەمای شوێن نییە.

تایبەتمەندی بە تایبەتمەندی

پێنج خشتە، بەپێی ئەو پرسیارەی کە هەریەکەیان وەڵامی دەدەنەوە گرووپ کراون. هەموو ستوونێک بەجۆرێک وشەسازی کراوە کە... بەڵێ وەڵامی باشە — هیچ ڕیزێک نییە کە خانەیەکی سەوز هەواڵێکی ناخۆش بێت. زە... خشتەکان لەسەر شاشەیەکی تەسک بە لایەکدا دەڕۆن، ناوی ئەپەکەش لە شوێنی خۆی دەمێنێتەوە لەکاتێکدا ئەوان دەیکەن.

چوونە ژوورەوە

سیگناڵ و تێلێگرام و واتسئەپ هەموویان ئەکاونتەکەت بە ژمارەیەکی تەلەفۆنەوە دەبەستنەوە، کە لە زۆربەی... وڵاتان واتە بەستنەوەی بە ناسنامەی حکومەتەوە. سیگناڵ لە هەموو کەس زیاتری کردووە بۆ سنووردارکردنی... damage — ناوی بەکارهێنەر واتە هەرگیز ژمارەکە ڕادەستی پەیوەندییەک ناکەیت، و لەلایەن... پێشوەختە — بەڵام تۆمارکردن هێشتا پێویستی بە ژمارەیەکی کارکردن هەیە، و ئەو ژمارەیە بریتییە لە... ئەکاونت.

"کراوە بۆ کەسانی نامۆ" ئەو ڕیزەیە کە تۆڕێکی گشتی لە کتێبی ناونیشان جیا دەکاتەوە. بریار، ٢٠١٩. SimpleX و Delta Chat هەموویان پێویستیان بەوەیە سەرەتا شتێک ئاڵوگۆڕ بکەیت — کۆدی QR، a بەستەر، ناونیشانێک — کە بۆ تایبەتمەندی نایاب و بێسوودە بۆ چوونە ژوورەوە و زانینی ئەوەی کە چی ڕوودەدات. nym ی کاتی نیمچات جووتە کلیلێکە کە ئەو ساتەوەختە دروستی کردووە تۆ ئەپەکە دەکەیتەوە؛ بینین ناسنامە کاتیەکان، و دۆخی جنۆکە بۆ وەشانی سووڕاوە کە هەروەها ئەو شتانە دەگۆڕێت کە ڕادیۆی بلوتوزەکەت ڕیکلامی بۆ دەکات.

مانەوە بەخەبەر

ئەمە ئەو خشتەیە کە نیمچات بۆی بوونی هەیە و سێ ئەپی تریش وەڵامی دەدەنەوە. برایار هەڵیدەگرێت نامە لە ڕێگەی بلوتوس و وای فای و یو ئێس بی ستیکەوە. Bitchat تۆڕێکی بلوتوزە سەرەتا و... هەموو شتێکی تر دووەم. ئارمادا ستاکی تۆڕی ئەندرۆیدی بیچات لەناو ئەپی تایبەتی خۆیدا دەنێرێت، لەسەر... ئەندرۆید.

نیمچات فۆرماتە تۆڕەکەی لەگەڵ بیچات بە ئەنقەست هاوبەش دەکات: دوو ئەپەکە یەک ژوورەکان دەبەستنەوە و... relay بۆ یەکتر، ئەمەش تۆڕی ئۆفلاین گەورەتر دەکات بۆ هەردووکیان. لەسەر ئەندرۆید کاردەکات و iOS وەک هاوتایەکی تەواو، و لە وێبگەڕەکانی کرۆمیشدا وەک گەڵایەک کە دەتوانێت وەریبگرێت و بنێرێت بەڵام نا ڕیکلام بۆ خۆی بکات. بینین هاوبەشکردنی تۆڕێک لەگەڵ بیچات و چی لە کوێ ڕادەکات.

ستوونی کۆتایی شایەنی خوێندنەوەی وردە. سیگناڵ کۆمپانیایەکی قازانج نەویستە و تۆمارێکی باشی هەیە و نەخێر نیەتی چوونە هەر شوێنێک، بەڵام سیگناڵ بەبێ سێرڤەرەکانی سیگناڵ بە هیچ شێوەیەک هیچ نییە. نۆستر relays, Matrix homeservers, SimpleX relays و mail servers ئاسایی هەموویان نەرمەکاڵان هەر کەسێک دەتوانێت کار بکات، بۆیە "ڕێکخراوەکە دەکوژێتەوە" و "تۆڕەکە دەمرێت" ڕووداوی جیاوازن. دێلتا چات بەهێزترین وەشانی ئەم ئارگومێنتە لە لیستەکەدا هەیە: سواری ئیمەیڵ دەبێت، کە ئەمەش نییە چوون بۆ هەر شوێنێک.

ئەوەی تۆڕەکە دەتوانێت بیبینێت

ستونی پاش-کوانتەم باس لە هەڕەشەیەکی دیاریکراو دەکات: دوژمنێک کە ترافیکی چڕکراوە لە ئێستادا تۆمار دەکات بە مەبەستی درکەوتنەوەی لە چەند ساڵێک دواترەوە، کاتێک کۆمپیوتەرێکی کوانتەم بتوانێت ڕێکخستنی کلیلە کلاسیکییەکە بشکێنێت کە هەموو ئەپڵیکەیشنەکانی لێرە پشت بەوە دەبەستن. هیچ شتێک لەم بابەتەدا نامەکە لە کەسێک دەپارێزێت کە بتوانێت ئێستا بیخوێنێتەوە، و هیچ کاریگەرییەکی بۆ واژۆکان نییە — تەنها بۆ نهێنیپارێزییە. سێ ئەپڵیکەیشن لەم لیستەدا بەرگرییان دابەش کردووە، و هەموو هەر سێیەکە post-quantum key encapsulation زیاد دەکەن بۆ گۆڕینەوە کلاسیکییەکە، بە جۆرێک کە خوێندنەوەی نامەیەک بە واتای شکاندن دێت. هەردووکئەوان بە هەمان شێوە دروستی ناکەنەوە. سێگناڵ — سەرەتا بە PQXDH، و لە پاشان بە ڕەچێتێکی پۆست-کوانتەم یەکەوە گرێدراوە — و سێمپڵێکس، بە sntrup761 لە ڕەچێتە دووبلەکەیەوە، تێکەڵکردن دوو نهێنیی هاوبەش بۆ یەک کلیل. Nymchat چینەکان لە جیاتی ئەوە: نامەی NIP-44 ڕێک وەک خۆی جێدەهێنجرێت و دووبارە لەناو ChaCha20-Poly1305دا داپۆشرێتەوە، کە کلیلی لە encapsulationێکی ML-KEM-768وە دەدرێت — ستانداردەکەی NIST، FIPS 203. تێکەڵکردنیان پێویستی بە دەرەنجامی خاوی ئاڵوگۆڕی کلاسیکی هەیە، کە browser extension یان remote signer هەرگیز نایەنیەتی بداتەوە، بۆیە چینایەندکردنە ئەوەی ڕێگە دەدات ئەو چوونە ناوەوەیانە بەشداری بکەن. ببینە کۆدکردنی دوای کوانتەم. ئەمە ستوونێکە کە پیر دەبێت بە خێرایی، و "نەخێر" لێرەدا بە واتای "تا نووسینی ئەم بابەتە نەنێردراوە"، نەک "هەرگیز".

چوار خانە شایەنی زیاترن لە خانەیەک، و یەکەمیان هی Nymchatـە. Nymchat پاراستنی پێشوەختەی نییە, و ستوونەکەش وا دەڵێت. NIP-44 کلیلی خۆی لە دوو کلیلی ناسنامەی درێژخایەن وەردەگرێت، و ئەو کلیلە ML-KEM کە چینە پاش-کوانتەمەکە بۆی دە pakket دەکات بە هەمان شێوە درێژخایەنە، بۆیە هەر کەسێک کە دواتر دەستی بە... nsec — لەگەڵ هی تۆ nympq1… کۆدەکە بۆ چینەکەی پۆست-کوانتەم — دەتوانێت هەموو ئەو نامە تۆمارکراوانە بخوێنێتەوە کە ئەو کلیلانە تا ئێستا پاراستیان کردووە، نەک تەنها ئەوانەی نوێیەکان. ڕێکخستنەکە بە ناوی نەمانی PM (نهێنی پێشەوە) لە تایبەتمەندی و ئاسایشدا، داواکارییەکی بەسەرچوونی NIP-40یە کە داوا لە ڕێڵێیەکان (relays) دەکات دواتر نامەکە بسڕنەوە؛ ئەوە ستوونی نامە ونبووەکانە، نەک ئەمەیان. تێلێگرام بە شێوەی کۆتایی بۆ کۆتایی کۆد ناکاتەوە مەگەر بە شێوەیەکی دیاریکراو چاتی نهێنی دەستپێبکەیت، کە تەنها بۆ یەک لەگەڵ یەکەیە و لە نێوان ئامێرەکانتدا هاوئاهەنگ ناکرێت — بۆیە لە ڕاستیدا نزیکەی هەموو گفتوگۆکانی تێلیگرام، و هەموو گروپی تێلێگرام، لەسەر سێرڤەرەکانی تێلێگرام دادەنیشێت بۆ خوێندنەوە. وانە بە ئەنقەست نهێنی پێشەوەی دابەزاند کاتێک لە سیگناڵەکە ڕۆیشت پرۆتۆکۆڵ، واتە کلیلێکی درێژخایەنی دزراو هەموو مێژووەکە ئاشکرا دەکات نەک چەند مێژوویەکی ئەم دواییە پەیامەکان؛ پڕۆژەکە ڕایگەیاندووە کە وەشانی پرۆتۆکۆڵی داهاتوو دەیهێنێتەوە. دێلتا چات نەبوونی نهێنی پێشەوەی OpenPGP بە میرات دەگرێت، و وتوویەتی Autocrypt v2 چاکی دەکات.

ستوونی مێتاداتا بۆ Nymchat، لە نێوان دوو جۆری گفتوگۆکانی خۆیەوە دابەش دەبێت. هەر پاکەتێکی دیاری لەلایەن کلیلێکی فڕێدانەوە واژۆ کراوە، بۆ ئەوەی ڕێلە هەرگیز نەتوانێت بزانێت کێ ناردرا یەک. ئەوەی جیاوازە وەرگرەکەیە. پاکەتێک یەکێک دەگوازێتەوە لە p تاگ، بە ڕوونی، چونکە ئەو تاگەیە کە وەرگر هەر بە هیچ شێوەیەک نامەکە دەیدۆزێتەوە — بەڵام لە کۆمەڵە ئەو تاگەیە کلیلێکی سوڕاوەی بۆ هەر ئەندامێک هەڵدەگرێت لەبری کلیلە ڕاستەکەی ئەندامەکە، بە جۆرێک ئەندامێتی گروپەکە هەرگیز وەک ئەوە دیاری ناکرێت کە N لە N کلیلە گشتییەکان (pubkeys) بگۆڕێت لە هەمان ساتدا و ڕێگەیگێڕەکە (relay) هیچ لایەک لە دوو لایەکە نازانێت. ببینە چۆن کۆدی گروپی کاردەکات. لە ناو یەک بۆ یەک گفتوگۆ: هیچ شتێک نییە بچەرخێنرێت: کۆتەڵەکە ئاراستەی کلیلە ڕاستەکەی لایەنی بەرامبەر کراوە، بۆیە گواستەرەوەکان دەبینن کێ وەرگر دەگرێت و کەی بە خەمڵاوە.

هەموو کلاینتەکانی Nostr لێرە کە لە ڕێگەی NIP-17 gift wraps پەیام دەگەیەنن، هەمان ئەو شێوەیەکی یەک-بۆ-یەکەکیان هەیە، کە بۆیە Armada، Vector و XChatیش تەنها "sender only" دەخوێننەوە — سوڕانەوەکە لە ستوونی گرووپدا هی Nymchatـە، نەک هی پرۆتۆکۆڵەکە. White Noise بە شێوازێکی جیاواز ڕێگری لێ دەکات: پەیامەکانی MLS بۆ کلیلێکی تایبەت بە هەر گرووپە دەچن لەبری ئەوەی بۆ هەر ئەندامێک بڕوات. و ئەوە ئەو بۆشاییەیە کە SimpleX بە هیچ شێوەیەک نییە، لە هەر جۆرە گفتوگۆیەکیدا، چونکە لە بنەڕەتدا هیچ ناسنامەیەک (identifier) بە تۆڕەکە نادات بۆ ئەوەی پەیوەندییان بە یەکەوە بکات.

دوا ستوونیش ئەو ستوونەیە کە نیمچات لەدەستی دەدات، ئەمساڵیش زەمینەی لەدەستدا. برایار بووە وردبینی لەلایەن Cure53، SimpleX لەلایەن Trail of Bits، ژاوەژاوی سپی لەلایەن کەمترین دەسەڵاتەوە لە نیسانی 2026، و Signal, Matrix و Delta Chat دووبارە و سێبارە لەلایەن چەند کۆمپانیایەکەوە. هێشتا Nymchat تووشی a وردبینی لایەنی سێیەم. ئەوەی لەبری ئەوە پێشکەشی دەکات ئەوەیە کە هەموو شتەکە سەرچاوە کراوە و... shipped build دووبارە دەکرێتەوە، بۆیە دەتوانیت خۆت دووانەییەکە لە بەرامبەر سەرچاوەکەدا بپشکنیت — بڕوانە بیناسازییە دووبارەبووەکان. ئەوەش ئا جێگرەوەی وردبینی بێت، و ئەم لاپەڕەیە وا خۆی نیشان نادات کە وایە.

ئەوەی لە ڕاستیدا دەتوانیت بیکەیت

بریار، بیچات، ڤێکتەر و ژاوەژاوی سپی ئەو شوێنەن کە نیوەی "تەرکیزکراو"ی پڵۆتەکە دێت لە، و ئەو هێڵەی کە دەیانخاتە ئەوێ ستوونی پەیوەندییەکانە: هیچ کام لە چوارەکە a دانانێن پەیوەندی دەنگی یان ڤیدیۆیی. کەمیی تایبەتمەندی نییە لە شوێنەکانی تر. ئێستا بیچات هەڵدەگرێت وێنەی کۆدکراو و تێبینی دەنگی لەسەر خودی تۆڕەکە — کێشەیەکی قورسترە لەوەی دەنگەکان لە ڕادیۆیەکی خاو و هاوبەش و بە پاتری کاردەکات، و بۆشایییەک لە بەرامبەر Nymchat کە... داخراوە.

گفتوگۆی ڕاستەوخۆ ئەوەیە کە ماوە. پەیوەندییەک پێویستی بە ڕێڕەوێکی دوولایەنە هەیە کە شاراوەیی کەمی هەبێت، کە ئا multi-hop Bluetooth mesh ناتوانێت پێت بدات، بۆیە Nymchat پەیوەندییەکان لە ڕێگەی تۆڕەکەوە هەڵدەگرێت و... دەکەوێتە سەر دەق و تۆڕەکە کاتێک هیچ نییە. ئەوە جیاوازی نێوان ئەپێکە کە بەردەوام کاردەکات لە ڕەشبوونەوە و یەکێک کە تۆش لە سێشەممەدا بەکاری دەهێنیت.

ستوونی یاریدەدەر پێویستی بە ئاگادارکردنەوەیەک هەیە کە ئاماژە بە دووری لە نیمچات دەکات. مێتا ئای یاریدەدەرێکی ڕاستەقینە لەناو واتسئەپدا دروستکراوە، و ڕاکردنی ڤێکتەر لەسەر ئامێری خۆت — چرپە بکە نووسینەوە و وەرگێڕان لە ئاستی ناوخۆییدا، کە بەڕاستی چیرۆکێکی تایبەتمەندی باشترە لە... نیمبۆت'س. ئەوەی نیمبۆت لەبری ئەوە پێت دەدات یاریدەدەرێکە کە دەتوانیت لە کەناڵێکی گشتیدا بەکاری بهێنیت بەبێ ئەوەی خۆت بناسێنیت، لە چاتێکی تایبەتدا کە وەک هەر چاتێکی تر بە دیاری پێچراوەتەوە گفتوگۆ. بینین چاتی تایبەت — و تێبینی بکە کە بەڕێوەبەری بۆتەکە هێشتا دەتوانێت ئەو شتانە بخوێنێتەوە کە تۆ دەینێری، ئەمەش بۆ هەموو لایەنێکی سێرڤەر ڕاستە یاریدەدەر لەم لیستەدا.

لە کوێ ڕادەکات، و کێ بەڕێوەی دەبات

دروستکردنی iOS ی Nymchat لەسەر TestFlight ە نەک لە App Store کە ئەمەش شتێکی ڕاستگۆیە "بەشێکی" — لەسەر هەر ئایفۆنێک دادەمەزرێت، بەڵام لە ڕێگەی کەناڵی بێتا ئەپڵەوە. بریار و... ڤێکتەر بە هیچ شێوەیەک هیچ iOS build یان نییە، و Briar دەڵێت بۆچی بە ڕوونی: iOS ڕێگە بە پاشبنەما نادات پرۆسەی پەیوەندییەکانی هاوتا بە هاوتا بە زیندووی دەهێڵێتەوە بەو شێوەیەی کە بیناسازییەکەی پێویستی پێیەتی. نیمچات تووشی... وەشانێکی سووکتر لە هەمان دیوار، هەر بۆیە ئاگادارکردنەوەکانی ئای ئۆ ئێس درەنگ دەگەن لەکاتێکدا ئەپەکە... ڕاگیراوە. بینین چی لە کوێ ڕادەکات.

ئەو ستوونەی شایەنی وەستانە لەسەری ئەو ستوونەیە کە باس لە میوانداریکردنی کۆپییەکی خۆت دەکات، چونکە ئەوە... باس لەوە دەکات کە چۆن لە ڕاستیدا نێردراوێک لە وڵاتێکدا دەمرێت. نەک شیکاری کریپت — لابردن لە لیستەکەدا. ئەپڵ و گووگڵ یەک خاڵی خنکاندنن، حکومەتەکان دەزانن و ئەپێکە لە هەردووکیان لابراوە فرۆشگاکان نەماون بۆ نزیکەی هەموو ئەوانەی کە بەکاریان دەهێنا.

وێب ئەپی نیمچات مۆدیولەکانی HTML و CSS و JavaScript ی سادەیە لەگەڵ... هیچ هەنگاوێکی دروستکردن نییە. لە هەر هۆستێکی ئیستاتیکەوە پێشکەشی بکە، USB stick یان localhost و ئەوە تەواوی ئەپەکە — هەمان پرۆتۆکۆڵ، هەمان ڕێلەی، هەمان تۆڕ لەگەڵ دروستبوونی مۆبایلەکە، لە وێبگەڕەوە دەتوانرێت لەسەر شاشەی سەرەکی دامەزرێت. هیچ شتێک نییە بۆ... پەسەندکردن و هیچ شتێک بۆ دابەزاندن. دەتوانرێت دۆمەینێک بلۆک بکرێت؛ فایلێک کە هەزاران کەس پێشتر هەبووە ناتوانرێت بڵاونەکرابێتەوە.

دوو کەسی دیکە دەتوانن ئەم کارە بکەن و هەردووکیان شایەنی شانازین. توخم وێب هەمیشە وا بووە خۆ میوانداری دەکات، و ئارمادا لە هەموو کەسێک لێرە دوورتر دەڕوات — بەڵگەنامە دەکات کە چۆن... وێب ئەپ، ڕێلەی کۆمەڵایەتی و سێرڤەری دەنگ خۆت. ئەو یازدەیەی دیکە ناتوانن: سیگناڵ، سێشن، سیمپڵ ئێکس، بریار، دێڵتا چات، ڤێکتەر، ژاوەژاوی سپی، بیچات و ئێکسچات بریتین لە بەرنامە ڕەسەنەکان کە هیچ وێبگەڕێکیان دروست نەکردووە، وێب کلاینتەکەی تێلێگرام تەنها لەگەڵ تێلێگرام قسە دەکات، و واتسئەپ وێب پێویستی بە مۆبایلێکە بۆ ئەوەی لەگەڵیدا جووت بێت.

ئەوەی تەنها نیمچات دەیکات

شتێک کە هیچ شتێکی تر لێرەدا نایکات، و چوار شت کە مشتێک ئەپەکانی تر هاوبەشی دەکەن.

• تۆڕێک لەسەر هەموو پلاتفۆرمێک کە لەسەری دەنێردرێت. برایار و بیچات هەردووکیان ڕیلەی دەکەن بەبێ ژێرخانی، و ئێستا بیچات وێنەی بەسەریدا هەڵدەگرێت — بەڵام هیچ کامیان پەیوەندی دەکات. Nymchat تاکە ئەپە لێرەدا کە دۆخی ئۆفلاین فاڵباکە لەناو نامەبەرێکی تەواودا نەک تەواوی بەرهەمەکە، و وەک هاوتایەکی تەواو تۆڕ دەکات لەسەر ئەندرۆید و ئای ئۆ ئێس و وەک گەڵایەک لە وێبگەڕەکانی کرۆمدا. ڕەشکردنەوەیەک پشکنین بۆ کامیان ناکات مۆبایلێک کە کڕیوتە.
• ژوورە گشتیەکان بەپێی شوێن ناونیشان کراون. کەناڵێکی جیۆهاش هەر چوارگۆشەیەک داگیرسێنێت زەوی بۆ ژوورێکی گفتوگۆ کە پێویستی بە خاوەن و بەڕێوەبەر و بانگهێشتنامە نییە — هەرکەسێک کە ئامێرەکەی بۆ ئەو چوارگۆشەیە یەکلایی دەبێتەوە، پێشتر تێیدایە. بیچات ئەمەی هەیە، و... دوو ئەپەکە ژوورەکان هاوبەشن. کەسی تر شتێکی لەو جۆرەی نییە. بینین کەناڵەکانی جیۆهاش.
• پارەیەک کە لە گفتوگۆدا دەجوڵێت. ڕەشەبا لەسەر پەیامێک زاپ دەکات یان پرۆفایلی، جێگیرکراوی هاوتا بۆ هاوتا لە چەند چرکەیەکدا بۆ بەشێکی کەم لە سەنتێک. ئەمە ئا Nymchat تایبەت لە Nostr — XChat zaps هەیە و Vector جزدانێک دەنێرێت — بەڵام لە هەموو شوێنێکی تری ئەم لیستەدا هەیە، و Nymchat تاکە ئەپە کە لە تەنیشت a... تۆڕ. بینین ناردنی زاپێک.
• کۆدکردنی دوای کوانتەم لەسەر Nostr. نامە تایبەتەکان و چاتە گروییەکانی Nymchat، دەقە نەخشێنراوە ئاساییەکانی NIP-44 لەناو چینێکی دووەمدا بە شێوەی ML-KEM-768 دەبەستنەوە، بە جۆرێک ترافیکی ئەمڕۆ تۆمارکراو لەلایەن کۆمپیوتەری کوانتەم لە داهاتووەوە خوێندنەوە ناکرێت. ئەمە داهێنانێکی Nymchat نییە — Signal و SimpleX پێشتر گەیشتنە ئەم ئاستە و بە دەنگێکی بەرزیش ڕایانکرد — بەڵام لە Nostrدا تەنها Nymchat بەم شێوەیەیە. XChat، Vector، Armada، White Noise و هەر کلاینتێکی تری Nostr لێرە، تەنها بە secp256k1 دەخەنە ناو نەخشێنراوەوە و هیچی تر. پێویستی بە هیچ ڕێکخستنێک یان گۆڕینەوەی کلیلێک نییە کە بیبینیت: دوو بەکارهێنەری Nymchat بە شێوەیەکی ئۆتۆماتیکی وەک ئەوە وەریدەگرن، و نامەیەک بۆ بەکارهێنەرێکی Bitchat یان Nostr-ی سادە دەگەڕێتەوە بۆ ستانداردێکی NIP-17 بۆ ئەوەی هێشتا بگات. ببینە کۆدکردنی دوای کوانتەم.
• چاتی گروپی کە ئەندامێتی خۆیان دەشارنەوە. پێچانی دیاری ستاندارد لیستی ئەندامێتی دزەپێدەکات — N دەپێچێتەوە بۆ N pubkeys لە هەمان چرکەدا کۆمەڵایەتییە گرافیک هەرچەندە هیچ شتێک دیکریپت ناکات. Nymchat کلیلەکانی وەرگر دەسوڕێنێتەوە بۆ ئەوەی ئەو نەخشەیە بیکات نەک فۆرم. White Noise و XChat لەبری ئەوە لە ڕێگەی MLSەوە دەگەنە هەمان تایبەتمەندی؛ ئەو سێ کەسە لە ئێمە تەنها لەم لیستەداین کە بەهیچ شێوەیەک هەمانە. بینین چۆن کۆدی گروپی کاردەکات.

لەو شوێنەی ئەوانی تر بەهێزترن

هەر یەکێک لەمانە هۆکارێکی ڕاستەقینەیە بۆ هەڵبژاردنی شتێکی تر و هیچ کامیان نابن لێرەدا لە دوورەوە موناقەشەی کرد.

کامیان بەکاربهێنیت

ڕاستگۆیانە: زیاتر لە یەک. ئەمانە بەخۆڕایین، و هیچ تێچوونێکیان نییە بۆ ئەوەی لە دژی... ڕۆژێک پێویستت پێیانە.

• پێویستت بە بەهێزترین کریپتۆگرافی پێداچوونەوەی بۆ کراوە. سیگناڵ، و نیمچات دابنێ لە تەنیشتیەوە بۆ کاتێک تۆڕەکە دەڕوات.
• پێویستت بە تۆڕەکە هەیە بۆ ئەوەی نەزانێت تۆ بوونی هەیە. سیمپڵ ئێکس.
• تۆ لە ناڕەزایەتییەکدایت، لە فێستیڤاڵێکدایت، لە یاریگایەکدایت، یان لە شوێنێکدایت کە ئینتەرنێت بووە بڕین. Nymchat یان Bitchat، یان Armada ئەگەر هەموو کەسێک لەوێ لەسەر ئەندرۆید بێت — و کەمتر گرنگە لەوەی کە بیری لێدەکەیتەوە کامیان، چونکە هەمان تۆڕ بەڕێوەدەبەن.
• تۆ یەک ئەپت دەوێت بۆ گفتوگۆی ڕۆژانە کە هەروەها لە ژیاندا بمێنێتەوە a ڕەشبوونەوە. نیمچات. ئەوە تەواوی هۆکارەکەیە کە بوونی هەیە.
• باشترین کۆدکردنی گروپت دەوێت لەسەر Nostr. ژاوەژاوی سپی، کە... ئێستا وردبینی هەیە بۆ پشتگیریکردن، یان XChat ئەگەر پێت باشە زاپ و پەیوەندی لە... هەمان ئەپ.
• پێویستە خۆت ژێرخانەکە بەڕێوەببەیت، لە ژێر سیاسەتی خۆتدا. توخم بە هۆم سێرڤەری خۆت، ئارمادا بە ڕێلەی و سێرڤەری دەنگی خۆت، یان دێڵتا لەگەڵ سێرڤەری پۆستی خۆت چات بکە.
• چاوەڕێی ئەوە دەکەیت کە ئەپەکە لەو شوێنەی تۆ دەژیت قەدەغە بکرێت. نیمچات. وێب ئەپی فۆڵدەرێکە لە فایلەکان کە هیچ هەنگاوێکی دروستکردنی نییە، بۆیە لە هۆستێکی ئیستاتیکەوە کاردەکات، USB stick یان... localhost، و هیچ لیستێکی فرۆشگا نییە بۆ لابردنی.

ئەگەر بەراوردکردنی ڕاستگۆیانەمان بە یارمەتیدەر زانی و نیمچات ئەو کەسەیە کە دەتەوێت تاقی بکەیتەوە، دەستپێکردن نزیکەی خولەکێک دەخایەنێت و داوای هیچت لێناکات.